Albaniya Mehranilər sülaləsi dövründə

 

Albaniya Mehranilər sülaləsi dövründə


Albaniya Mehranilər sülaləsi dövründə

 

  • 629-705-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur
  • Ərazisinin əsas hissəsini Girdiman bölgəsi (Qazağ-Şəmkir bölgəsi) təşkil etmişdir
  • Girdiman dövlətinin paytaxtı Partav (Bərdə) şəhəri olmuşdur
  • Sülalənin əsasını Mehran qoymuşdur
  • Mehranilər sülaləsinin əsasını sabir türk tayfaları qoymuşdur
  • Sabirlərin Girdimanda olmasını Bizans ordusunun 574-cü il yürüşü subut edir.
  • VII əsrin əvvəllərində Mehranilər bütün Albaniya torpaqlarını idarə etməyə başlamışdır
  • Mehranilərin bütün Albaniyada hakimiyyəti Varaz Qriqorun dövründən başlayıb
  • Varaz Qriqorun dövründə Albaniyanın siyasi vəziyyəti gərgin idi. Buna görə o, hakimiyyətə oğlu Cavanşiri gətirmişdir
  • Cavanşir 642-681-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur
  • O, eyni zamanda ərəblərlə, xəzərlərlə, bizanslılarla və İranlılarla mübarizə aparmağa məcbur olmuşdur
  • Cavanşir dövllətin ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün böyük dövlətlərin himayəsini qəbul etməyə məcbur olmuşdur

 

Cavanşir

  • Ərəb-Sasani müharibələri dövründə Albaniya Sasani imperiyasının tərkibində olduğu üçün ərəblərə qarşı müharibədə Sasanilərə hərbi qüvvə ilə kömək göndərmişdir
  • 634-cü ildə Cavanşirinin başçılıq etdiyi alban dəstələri ərəblərə qarşı müharibəyə qoşuldu
  • 636-cı ildə Kadisiyyə döyüşündə Cavanşir ərəblərə qarşı döyüşdü və böyük qəhrəmanlıq göstərdi.
  • Kadisiyyə döyüşündəki qəhrəmanlığına görə Sasani şahı Cavanşiri qiymətli hədiyyələrlə və başına tacqoymaqla mükafatlandırmışdır
  • Cavanşir 638-cı ildə Sasani dövlətinin paytaxtı Ktesifon uğrundakı döyüşlərdə də iştirak etdi. Bu döyüşdən sonar o, Albaniyaya qayıtdı.
  • Albaniyada Cavanşir ilk olaraq ölkəyə basqın etmiş İran feodallarına qarşı mübarizə apardı
  • 651-ci ildə Sasani imperiyası ərəblər tərəfindən süquta uğradıldı
  • Bundan sonra Cavanşir ərəblərə qarşı mübarizə aparmaq üçün Bizans imperiyası ilə danışıqlara başladı.
  • Cavanşir Bizans imperatoru Konstantinə iki dəfə (654 və 660-cı illərdə) görüşdü və ərəblərə qarşı birgə mübarizə aparmaq üçün razılıq əldə etdi
  • 662-ci ildə şimaldan xəzər tayfaları Albaniyaya qarətçi yürüşlər etdi. Cavanşir xəzərlərin qarşısını Kür çayı sahilində kəsdi. Burada baş vermiş döyüşdə Cavanşir xəzərləri məğlubiyyətə uğratdı
  • 665-ci ildə xəzərlər yenə Albaniyaya yürüş etdi. Cavanşir xəzərlərlə Araz çayı sahilində döyüşə girdi, lakin məğlub oldu.
  • Xəzərlərin qarətçi yürüşlərinin qarşısını almaq üçün Cavanşir xaqanla sülh imzaladı. Sülhə görə Cavanşir hər il xəzərlər bac ödəyəcək, Xəzərlər isə ələ keçirdiyi qəniməti və əsirləri geri qaytarırdılar. Cavanşir Xəzər xaqanı ilə münasibəti möhkəmlədirmək üçün xaqanın qızı ilə evləndi.
  • Eyni zamanda 4 düşmənlə mübarizə aparmağın çətinliyini görən Cavanşir ən güclü düşməni olan Ərəb xilafətinin himayəsinə keçməyi qərar verdi. Bununla o, Albaniyanın ərazi bütövlüyünü qorumaq və daxili müstəqilliyini saxlamaq istəyirdi.
  • 667670-ci illərdə Cavanşir iki dəfə ərəb xəlifəsi Müaviyyə ilə Dəməşqdə (Şam şəhəri) görüşdü. Xəlifə Cavanşirə güzəştə gedərək Albaniyanın daxili müstəqilliyini saxladı və əhalidən yığılan vergiləri 1/3 qədər azaltdı.
  • Xəlifənin Cavanşirə güzəştə getməsinin səbəbləri : Albaniyanın strateji xətdə yerləşməsi və Cavanşirin şəxsi diplomatik nüfuzu.
  • Xəlifə Müaviyyə Syunik vilayətinin idarəsini də Cavanşirə tapşırdı.
  • Cavanşir Ərəb xilafətinin himayəsinə keçməklə Albaniyanı düşmən hücumlarından xilas etdi və ölkənin daxili müstəqilliyi qoruyub saxladı.
  • Cavanşirin ərəblərə yaxınlaşması və onun ölkədə mərkəzi hakimiyyəti möhkəmləndirməsi bizanspərəst feodalların xoşuna gəlmədi. Onlar 681-ci ildə sui-qəsd edərək Cavanşiri öldürdülər.
  • 681- ci ildə xəzərlər Cavanşirin ölümünü bəhanə edib Albaniyaya qarətçi yürüş etdilər. Yeni alban hökmdarı Varaz Trdat çətinliklə onları ölkədən getməyə razılığını aldı.
  • Albaniyanın yenidən Bizanspərəst mövqe tutmasına cavab olaraq ərəblər 705-ci ildə Albaniyaya hücum etdilər və Albaniyanın daxili müstəqilliyinə son qoydular. Beləliklə Albaniya süqut etdi və Azərbaycanı ərəb canişinləri (əmirlər) idarə etməyə başladı.



Paylaş

Oxşar xəbərlər

Rəylərin sayı:.

  1. 2 dekabr 2011 18:43
    Eziz Hamlet muellim bu tip yazilar shagirdlere bu ve ya diger movzular baresinde qisa ve konkret melumat verir. Yuxarida qeyd edildiyi kimi abituryentler ucun nezerde tutulmush bu melumatin xidmeti evezi odenilmezdir. Cox oxumaq lazim deyildir, esas melumatlar burdadir.Sizin bezi muellimlerden ferqiniz bilirsiniz nedir? Repetitorluq eden bu muellimler hetta testleri bele bir - biri ile bolushmek istemir, hetta onlari dovlet sirri kimi qoruyub saxlamaq isteyirler. Sizin ise qelbiniz cox genishdir, elde etdiyiniz butun nailiyyetleri felsefede deyildiyi kimi " shey ozunde " deyib saxlamir, onu " shey hami ucun " deyib paylashirsiniz. Ehsen Size. Heyatin menasi da mehz budur.

  2. 3 dekabr 2011 00:42
    Nizami muallim deyerli fikirleriniz ucun teshekkur direm.O ki qaldi bolushmek meselesine men ozumle bilgilerimi goruma aparmayacam meni ifademe qore baqishlayin amma heqiqet beledir eqer menim yazilarimla ve bilgilerimle en azi bir shaqird behrelense ne xoshbaxtlikdir mene inanin Allaha Allah her bir kese fikrini bolushmeye urek versin !

  3. 3 dekabr 2011 14:07
    Yax yazdr. n azndan Mehranilrin hakimiyytinin 629-cu ild balanmas fikri mnim d tez-tez vuruladm msldir.

  4. 3 dekabr 2011 18:29
    chox saqolun heqiqeten eladir.siz lap shagirdler ucun halvani bisrib veririsiz demirem hetta qasiqa da qoyub deyirsiz di apar aqzina qoy.day o shagirdden aslidir aqzina aparar yoxsa qulaqina.bizde shekide sizin kimi muellimlere ele deyirler.

  5. 3 dekabr 2011 19:09
    cox saqol Selcan xanum shadam ki meqale xoshuna qelib
    Azer muallim zehmet olmasa sherh yazanda ingilis herfleriinden istifade et o ki qaldi Mehranilere beli mende asan olsun deye shagirdlere bunu 629-cu il deyirem mentiqi baxanda da hele alinir

    Nizami muallim Size ise bir daha teshekkur edirem fikirlerinize gore

  6. winxlub_bloom
    3 dekabr 2011 21:34
    tesekkurler bu maraqli melumat uucn ,maraqli dersdi,

  7. 10 dekabr 2011 15:26
    Hormetli Selcan meqsedimiz biliyi shagirde catdirmaqdir. Deyir ayinin
    1001 oyunu var ,hamisi bir armudun bashinda. Heyatda pis shagird
    yoxdur,pis muellim var,pis kicik yoxdur,pis boyuk var,pis arvad
    yoxdur,pis kishi var ve sair ve ilaxir. Ona gore biz bacardigimizi
    edek,onu shagird goturecek ve ya goturmeyecek ozu biler. Deyir bulagin yanindan cox adam kecir.Kimi onun suyundan doyunca icir,kimi use onun yanindan duz kecir.Gel onu buraxaq ushaqlarin ixtiyarina.

  8. 19 dekabr 2011 20:29
    salam. burda fikrini yazanlara bir sozum var.Eger neyise ede bilmirsizse onda edenlere de mane olmayin.hormetli hamlet muellim size ise sag olun deyirem siz eslinde tenbel muellimlere,hazirin naziri muellimlere bir orneksiniz.sagirdlerin yerine olsaydim sizin kimi muellimlerden ve internetden duzgun yararlanardim. bizim dovrumuzde bu cur seraitler yox idi.

  9. 27 fevral 2012 03:03
    Bu yazi hem muellimler ucun-hem de shagirdler ucun cox deyerli melumatdir..yiqcamdir...teshekkurler...

  10. 16 aprel 2012 23:05
    cox sagolun Hamlet muellim cox deyerli ve cox menalidir oxduqca daha maraqlidi butun movzulariniz bununcun size urekden tessekurumu bildirirem!

  11. 21 aprel 2012 19:29
    Muellim desteyiniz ucun cox saq olun!

  12. 3 avqust 2012 13:17
    Muellim tewekkur edirem cox saq olun xebere gore VE BIZI fikirlewdiyinize gore

  13. 15 noyabr 2012 17:16
    Sonuncu Alban hkmdari kim olub?Tapin grek

    Mehraniler sulalesinin esasinin qoyuldugu ili Lap deqiq men deyim. 603cu il(menbe:7cildlik Az.tarixi)

  14. 25 noyabr 2012 14:29
    cox yaxwi melumat vermiyib referant yazmaliyam.7-de oxuyuram hec ne yazmiyibsiz.

  15. 25 noyabr 2012 19:00
    cox sagolun

  16. 18 may 2013 22:17
    cox gozel ve etrafli yazibsiniz muellim ((( onuda demek istedim ki ucar rayonunda gozel tarix muellimleri var  belkede taniyasiniz mubariz muellim)))   sag olun

  17. 10 sentyabr 2013 17:14
    hamlet muellime sizden bir soz sorusmaq isteyirem men test elemek isteyirem hamida elesin isteyirem nece edim deye bilersiz?? ama tez kim bilirse desin xais edirem

    --------------------

  18. 16 noyabr 2013 19:27
    ox sagolun.hamlet muelim bu xeberinize gore.ox lazim idi

    men her zaman bura girirem. love love love love feel feel feel winked winked wink :winkmaaralidir.

  19. 14 dekabr 2013 23:40
    cox xosuma geldi bu sayt.demey olarki butun gunu burdayam :) (((()))cox sagolun artig kitab oxumuram :D

  20. 13 yanvar 2014 16:29
    maraqli fikirdi

  21. 24 yanvar 2014 22:08
    bunlardan bezilerini bilirdim amma indi daha yaxsi bildim  wink 

  22. 29 aprel 2014 18:22
    ele yaxsi yailib ki,1 defe oxuyan kimi yadda qalir.teshekkurler.

    --------------------

  23. 22 iyul 2014 21:19
    Çox sağ olun. Abituriyentlərə kömək üçün əla vasitədir. Oxudum bildiylərim təkrarlandı.

  24. 20 oktyabr 2014 02:49
    vallah bəagdan oxuram elə.imtahana bu suallardan salıblar.üzərimdə sanki basqı var.Hamlet məllimə həmşəki kimi minnətdaram.beagdan Azərbaycan tarixi bölməsini vərəqliyirəm.hərşey var burda.kanspekt kimi götürüb təkrar-trəkrar oxuyuram.Hamlet məllim,necəki bizə köməy edirsiz HZ.ALLAH -daSizə köməy olsun hərzaman İnşallah. smile

    --------------------

  25. 28 noyabr 2014 00:55
    xaiw edirem girdiman sozunun menasini deyesiz xaiw birz tez muellime tapwiriq verib sabah dersde tehvil vermeliyem

  26. 28 noyabr 2014 14:39
    Sitat: administrator
    Nizami muallim deyerli fikirleriniz ucun teshekkur direm.O ki qaldi bolushmek meselesine men ozumle bilgilerimi goruma aparmayacam meni ifademe qore baqishlayin amma heqiqet beledir eqer menim yazilarimla ve bilgilerimle en azi bir shaqird behrelense ne xoshbaxtlikdir mene inanin Allaha Allah her bir kese fikrini bolushmeye urek versin !

    tesekkur edirik cox sagolun

    --------------------

Məlumat Hörmətli qonaq, sizin qeydiyyatınız olmadığı üçün siz rəy yaza bilməzsiniz.Xahiş edirik qeydiyyatdan keçin.