Azerbaycanın memarlıq abideleri

Memarlıq abidələri

Qədim dövürün memarlıq abidələri
 Lullubi hökmdarı Anubaninin – Qələbə akitabəsi (e.ə III minillik)
 Manna hökmdarı Ullusunun II Sarqonun şərəfinə qoyulmuş yazılı abidə (e.ə VIII əsr)
 Atropatenada Heraklın şərəfinə inşa olunmuş Kerifto abidəsi (e.ə IV əsr)

Alban memarlıq abidələri (III-VII əsrlər )
 Torpaqqala (Alazan çayı sahilində)
 Govurqala (Ağdam rayonunda)
 Çarabkert qalası (Ağdərə rayonu)
 Cavanşir qalası (İsmayıllı rayonu)
 Dərbənd qalası və
 Dərbənd səddi
 Şirvan səddi

IX-X əsrə aid memarlıq abidələri
 Lerikdə Oğlanqala (IX əsr)
 Naxçıvanda Əlincə qalası (IX əsr)
 Ağoğlan çayı sahilində Amaras monastrı (IX əsr)
 Gədəbəydə qalaça (IX əsr)
 Şamaxının Sündü kəndində günbəzli məscid (920-ci il)
QEYD: Bərdə şəhəri yaxınlığında Tərtər çayı üzərində çaylaq daşından hörülmüş körpü bizə məlum olan xilafət dövrü memarlığının yeganə və səciyyəvi nümunəsidir.

XII əsrdə memar Əcəminin Naxçıvanda inşa etdiyi memarlıq abidələri:
 Yusif İbn Küseyr türbəsi (1162)
 Möminə xatun türbəsi (1186)
 Qoşaminarə abidəsi (1187)
 Cümə Məscidi
 Darülmülk (Eldənizlər sarayı)

XI-XII əsrlərdə inşa olunan İntibah dövrünün memarlıq abidələri:
 Şəddadi Fəzl ibn Məhəmmədin dövründə inşa olunmuş Xudafərin körpüsü (1027-ci il)
 Şəddadi Əbulasrav Şavurun dövründə düzəldilmiş Gəncə qala qapıları (1063-cü il)
 Bakıda Qız Qalası (XII əsr)
 Mərdəkan qalası (XII əsr)
 Şamaxı yaxınlığında Gülüstan və Buğurd qalası (XII əsr)

XIII-XIV əsrlərdə Abşeron ərazisində inşa edilmiş memarlıq abidələri:
 Mərdəkanda dördkünc və dairəvi qala
 Nardaran qalası
 Ramana qalası

XIII-XIV əsrlərdə inşa edilmiş türbələr:
 Sultaniyyədə Olcayut Xudabəndə türbəsi (1305-1313)
 Bərdə türbəsi (1322)
 Naçıvanda Gülüstan türbəsi
 Qarabağlar türbəsi - Beştağ
 Təbrizdə Ərk qalası (Əlişah məscidi)
QEYD: Gülüstan türbəsi Möminə xatun türbəsi üslubunda inşa olunmuşdur.

XV əsrə aid memarlıq abidələri:
 Bakıda Şirvanşahlar saray kompleksi
 Qaraqoyunlulara aid Təbrizdə "Göy məscid” (1465)
 Ağqoyunlulara aid Təbrizdə "Həşt-behişt” saray kompleksi (1483)
 Təbrizdə Qeysəriyyə (Örtülü bazar) kompleksi və Divanxana
 Nəsriyyə və Məqsudiyyə mədrəsələri
 Həsən padşah camisi

XVI əsrə aid Səfəvilər dövrünqn memarlıq abidələri:
 Qusar Rayonunda Şeyx Cüneyd məqbərəsi (1544)
 Şeyx Səfi məqbərəsi
 Məhəmməd Xudabəndə məqbərəsi
 Bakının Şərq darvazaları
 Marağa rəsədxanasının bərpa olunması
 Əlincə çayı üzərində körpü

XVII əsrə aid memarlıq abidələri:
 Gəncədə Şah Abbas (Cümə) məscidi
 Suraxanıda hind atəşpərəstlərinin məbədi
 Şamaxıda Kələxana məqbərə - xatirə kompleksləri (1663)
 Nardaran kəndində məscid (1663)
 Sanqaçalda ovdan
 Təbrizdə Şibli karvansarası

XVIII əsrə aid memarlıq abidələri
 Şəki xan sarayı (1763)
 İrəvanda Göy məscid (1764)
 İrəvanda Sərdar sarayının Güzgülü salonu (1791)
 Qarabağda Bayat, Şahbulağı və Şuşa qalaları
 Şuşada İbrahimxəlil xan və Gövhər Ağa məsciləri

XIX əsrə aid memarlıq abidələri
 Bakıda dənizkənarı bulvar (1865)
 Bakının qala qapıları rayonunda bərpa işləri aparılması
 Bakı qalasının ikinci divarları sökülərək, yerində Nikolayev küçəsində binalar uçaldılması (1880)
 H.Z.Tağıyevin Bakıda tikdirdiyi teatr binası (1883)
 K.Məmmədhəsənin Bakıda İkinci qala apılarını inşa etməsi (1886)
 Q.Hacıbababəyovun Bakıda inşa etdiyi Böyük kərvansara (indiki "Araz” kinoteatrının binası)

1950-ci illərin ikinci yarısı -1960-cı illərdə Bakıda tikilib istifadəyə verilmiş sosial obyektlər:
 Akademiya şəhərciyi
 Bakıda Hökumət evi
 Bakı hava limanı
 Dövlət sirki
 Respublika stadionu
 Şəhriyar adına klub

1970-1980-ci illərdə Bakıda tikilib istifadəyə verilmiş sosial obyektlər:
• Gülüstan sarayı
• Dəniz vağzalı
• "Moskva” mehmanxanası
• Respublika sarayı
• Örtülü idman kompleksi
• Yeni zoopark

Imza Isayev Anar Ramiz oglu


Müəllif

AnarSumqayit

Oxunub

9248

Tarix

4-11-2012, 19:24

Rəylər

12

 

 
 

Oxşar xəbərlər:

 

Miss Happy | 10 fevral 2013 13:31

menasiz()))))))))

Hard Working | 10 fevral 2013 14:40

MARAQLI ))))))))))))

Cox Sagolun :)

Napa | 16 fevral 2013 22:00

Tesekkurler

AnarSumqayit | 24 fevral 2013 19:51

D e y m e zMiss

Nubar Senani | 9 mart 2013 14:55

COOOX COOOOX COOOX SAQOLUUN)) ELAAA

Cemile Abdulova | 30 mart 2013 01:19

superrrrrrr tewekkurler winked

kleo | 10 aprel 2013 20:26

COOOOOOOOOOOOOOX SUPERDI,EZIYETINIZI HALAL EDIN MEN OZUM UCUN GOTURDUM BU MELUMATI,COX TESEKKURLER

balaken | 17 iyul 2013 11:06

cаголун суперди

yesilsu76 | 5 noyabr 2013 20:48

he bakidan gozel yer var lol

batuhan | 5 dekabr 2013 21:37

cox guzel. tesekkurler

F.H | 6 dekabr 2013 22:10

cox mariflendirici idi cox saqolun.



gunewim98 | 20 avqust 2014 14:09

sagolun deyerli melumatlara gore sagirdler bu formada daha yaxsi oyrene biler tesekkur

Müvəffəqiyyətin dörd şərti; bilmək, istəmək, cəsarət etmək və susmaqdır.

Hörmətli qonaq, sizin qeydiyyatınız olmadığı üçün siz rəy yaza bilməzsiniz.Xahiş edirik qeydiyyatdan keçin.