Azerbaycan Xalqinin Tewekkulu.

Azerbaycan Xalqinin Tewekkulu.

 

Dunyanin bawqa xalqlari kimi , Azerbaycan xalqinin da tewekkulu ucun dord esas wert vacib sayilir:
1>Erazi birliyi
2>Dil birliyi
3>Medeniyyet vahidliyi
4>Mehelli-iqtisadi elaqelerin movcudlugu..
Tebii ki, bu wertlerin yerlewdirilmesi ucun esrlerle vaxt lazim gelmiwdir. Azerbaycan xalqi qedim caglardan cox geniw torpaqlari ehate eden boyuk bir erazide formalawmiwdir. Bu erazinin serhedleri cenubda Qiziluzen cayindan bawlayib, Derbend de daxil olmaqla Qafqaz daglarina qeder uzanirdi . XIX esre qeder qedim Oguz yurdu olan indiki ermenistan-Irevan da AZERBAYCANin terkibinde idi.
Azerbaycan qedimden turk yurdudur ve turkler bu torpagin koklu ehalisidir. Bunu antik muwellifler ve orta esr ereb qaynaqlari da tamamile tesdiq edir. Ereb menbelerinde Mehemmed Peygemberin (570-632)sagliginda Yemen qowunun Azerbaycanda turklerle savawmasi haqqinda melumat vardir. Xelife Muaviye(661-680) Ubeyd adli muwavireden Azerbaycan haqqinda ne bildiyini soruwduqda o bele cavab vermiwdi:"Ora turk torpagidir . Onlar oraya cemlewerek bir-biri ile qaynayib-qariwmiw ve tekmillewmiwler"
Azerbaycan xalqinin dili turk dilleri ailesinin Altay budaginin OOguz qrupuna daxildir . Azerbaycan erazisinde bawqa dilde daniwan etnoslar da yawayirdilar . Hemin etnoslar bir-birine bir cox umumi cehetler baglayir . Bunlardan biri de onlarin eyni ideologiyada-vahid dinde birlewmesidir. Diger birlewdirici amil onlarin xarici hucumlara qarwi mubarizede birlikde muqavimet gostermeleridir. Islam dini turk ve qeyri-turk etnoslarinin vahid xalq kimi formalawmasinda ve umumi menevi-medeni deyerler esasinda birlewmesinde misilsiz rol oynamiwdir . VII-VIII esrlerde Azerbaycan xalqinin formalawmasi ucun esas wertlerin hamisi meydanda idi. Bu dovrde Azerbaycan xalqi ve onun ana dili olan turk dili tewekkul tapmiwdir.
1300 ill bundan evvel turkklerin yawadiqlari butun torpaqlarda - Demir-qapi Derbendden cenub torpaqlarina , qerbde Anadolu toraqlarina , Diyarbekire, Xezerden Qara deniz sahillerindeki Abxaz eline ve Trabzona qeder geniw erazide yayilmiw dastani xalqimizin ana qaynagidir. Dastan onun yayildigi geniw erazide vahid dilde-turk dilinde daniwan boyuk bir xalqin-Azerbaycan xalqinin yawadigini subut eddir.
dastaninin dili mehz temiz turk dilidir ve ogu turkleri mehz bu dilde daniwirdilar. Maraqlidir ki, bu dastanda olan 4530 sozden 4044-u , yeni 90%-e yaxin turk sozudur. Halbuki XVI-XIX esrler Azerbaycan edebi dilinin gorkemli numayendeleri olan Wah Ismayil Xetai , Mehemmed Fuzuli ve Seyid Ezim Wirvaninin larinda sozlerin yaridan coxu ereb ve fars sozleridir. Dede Qorqud dastaninin yayildigi dovrde(VII-VIIIesrlerde) Azerbaycan ehalisiinin dili sonraki caglardan daha temiz olmasi ile secilir!!!




Paylaş

Oxşar xəbərlər

Rəylərin sayı:.

  1. 5 avqust 2012 12:24
    teshekkur meqale ucun

  2. 5 avqust 2012 13:08
    siz cox saq olun her zaman arzum olubki sayta xeber yazim . Tewekkur edirem.

  3. 31 oktyabr 2012 22:12
    bu gun dede qorqud haqqinda idi dersimiz meqaleni oxudum komeyime yetdi cox sag olun!

  4. 13 fevral 2013 01:26
    cox saqol meqale ucun...tekrar etdim)

  5. 28 iyul 2013 22:24
    Çox maraqlı idi.Əmək verən hər kəsə təşəkkür edirəm

Məlumat Hörmətli qonaq, sizin qeydiyyatınız olmadığı üçün siz rəy yaza bilməzsiniz.Xahiş edirik qeydiyyatdan keçin.