ŞAH I ABBASIN ISLAHATLARI

ŞAH I ABBASIN ISLAHATLARI

 

Sefeviler dovleti haqqinda danisarken Sah Abbasin islahatlari barede qeyd etmemek mumkun deyil .Sah abbas ozunun ugurlu islahatlari ile orta esir Azerbaycan tarixinde xususi yer tutur .Sah Abbas Osmanlilarla sulh bagladiqdan sonar islahatlara basladi . Ilk once tayfalarin usyankar hereketlerini yatirmaq ucun onlarin ozbasina silah gezdirmek huququnu legv etdi ,qeyri-turklerin, esasen farslarin hakimiyyetini mohkemlendirmek ucun paytaxti onlarin six yasadigi Isfahana kocurdu . Ordunu yeniden teskil etdi . Bele ki, orduda qizilbaslarlarla yanasi tufengci , topcu ve qulamlar adlanan birlikler yaratdi .Boyuk tkikinti isleri apardi ,bezi seherleri vergiden azad etdi . Ssah Abbasin heyata kecirdiyi ugurlu islahatlar ,daxili ve xarici siyaset neticesinde Sefevi dovleti Yaxin vbe Orta Serqin en qudretli inperatorluqlarindan birine cevrildi. Sah Abbasin kecirdiyi bu islahatlarda esas meqsed merkeze qacma meyillerine son qoymaq ,dovledte merkezlesdirmeni temin etmek idi.Sahin plani istenilen neticeni verdi. Bildiyimiz kimi Sah Abbas dord islahat kecirmisdir :qizilbaslar,qulamlar,tufengciler ve topcular . 1.QIZILBASLAR.Esasen suvarilerden ibaret olmaqla butun on yeddinci esr boyu Sefevi qosununda ustunluk teskil edirdiler Onlarin sayi 200 min nefere catirdi ki, yalniz 60 min neferi doyuse gedirdi. 2.QULAMLAR.Onlar xususi qvardiya teskil edirdirdiler . Esasen gurcu,cerkez, osetin ve digger xiristian ailelerinden oglan usaqlari toplanir , zorla islamlasdirilib sarayda xususi rejimle telim olunurdular .3.TUFENGCILER. Bunlar olkenin muxtelif vilayetlerinden toplanirdilar . Onlar ehalinin yoxsul tebeqesinden secilirdi ,sayi 12min nefere catirdi. 4.TOPCULAR.Sah Abbasin teskil etdiyi ordunun 500 sehra topu vardi.1598-ci ilde paytaxtin Qezvinden Isfahana kocurulmesi neticesinde Sefevi dovletinde bezi etnik numayendeler artdi.Sah Abbas olkenin idare olunmasinda ozunu Iran sahlara benzetmeye calisir, taninmis qedim Iran nesil numayendelerini himaye edir , yuksek dovlet vezifelerini ireli cekirdi. Qizilbaslar Sefevi imperatorlugunun idare olunmasinda xususi yer tuturdular .Sefevi sahlari ve saray xidmetcileri azerbaycan dilinde danisirdilar.Umumen,1578-1590-ci illerde Sefevi-Osmanli muharibelerinde agir meglubiyyete ugramis Sefevi dovleti vacib herbi islahatlar kecirmeye mecbur oldu Sah Abbas herbi-kocme qizilbas eyanlarinin muqavimetini qirdi. O,odlu silahla techiz olunmus 44 min neferlik guclu nizami ordu yaratdi. Azerbaycan turklerinden ibaret qizilbas suvari desteleri yeniden berpa edildi..




Paylaş

Oxşar xəbərlər

Rəylərin sayı:.

  1. 3 iyun 2012 02:10
    Amma bunu demek isterdim ki,SHAH ABBASIN esas meqsedi qizilbashlari merkezden uzaqlashdirmaq,fars eyyanlarini bashina yiqmaqla olkede farslashma qerarlari alindi.bu zamanlar qizilbashlarin en cox eziyyet edilen vaxtlarina tesaduf edir.

  2. 3 iyun 2012 11:09
    Tewekkurler

  3. 4 iyun 2012 14:21
    Cox maraglidir!Bu gun de gerek Azerbycan ordusu dunyaya oz gucuny eniden subut edtirsin ve bezi uzden irah gonsularimizin tamahlarini kessin!

  4. 12 noyabr 2012 13:36
    sagolun maraqli melumatlara gore

  5. 16 aprel 2013 17:30
    http://www.boxca.com/eboylac23re0/Az__rbaycan_Tarixi_-_Quiz_3.rar.html
    Azrbaycan Tarixindn Sfvilr dvlti mvzusunda pulsuz test !
    RAR arxiv parolu: aztar3

  6. 7 may 2013 17:38
    bu melumati bilsem de yenede oxudumki, belke nese bilmediyim elave olar.Amma baxdimki elave hecne yoxdu hamisi kitabda olan seylerdi.lakin yenede twk-ler.

  7. 10 noyabr 2013 11:53
    sah abbas kimdi

  8. 23 noyabr 2013 22:00
    KECMİSİK BU DERSİ YENE DE BAXDİM Kİ BİRDEN BİLMEDİYİM NESE OLAR YENE DE COX SAGOLUN .

  9. 11 aprel 2014 23:21

    Tariximizin araşdırılmasına göstərilən hər bir cəhd təqdirəlayiqdir. Lakin bu iş hər bir Azərbaycan vətəndaşından ciddi məsuliyyət və yanaşdığı mövzu üzrə dərin bilik tələb edir. I Şah Abbasın hakimiyyətə gəldiyi XVI əsrin sonlarında (1587-ci il) Səfəvilər dövlətini bürümüş dərin siyasi böhranı, ayrı-ayrı qızılbaş tayfaları arasında hakimiyyət uğrunda kəskinləşən ziddiyyətləri, Osmanlı dövləti ilə aparılan növbəti müharibədəki (1578-1590-cı illər) uğursuzluqları, İstanbul müqaviləsinə (1590-cı il) əsasən itirilmiş əraziləri, dövlətin sarsılmış hərbi qüdrətini, XVI əsrin sonlarında Səfəvi  dövlətinin  xarici siyasət sahəsində qarşısında duran vəzifələri araşdırmadan, yeni islahatların keçirilməsi zəruriliyini əsaslandırmadan I Şah Abbasın islahatlarından bəhs etmək, fikrincə, əsassızdır.

     

Məlumat Hörmətli qonaq, sizin qeydiyyatınız olmadığı üçün siz rəy yaza bilməzsiniz.Xahiş edirik qeydiyyatdan keçin.